മലേഗാവ് സ്ഫോടനക്കേസ്, പ്രതികളെ കുറ്റവിമുക്തരാക്കാന്‍ അന്വേഷണ സംഘം കള്ളക്കളി നടത്തിയതായി സംശയം, എന്‍ഐഎ ഏറ്റെടുത്തതോടെ നിര്‍ണായക തെളിവുകള്‍ കാണാതായി, അഞ്ച് ജഡ്ജിമാരെ സ്ഥലംമാറ്റി

ന്യൂഡല്‍ഹി: രാജ്യത്തെ പിടിച്ചുകുലുക്കിയ മലേഗാവ് സ്‌ഫോടനക്കേസിലെ പ്രതികളെയെല്ലാം എന്‍ഐഎ കോടതി കുറ്റവിമുക്തരാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. തെളിവുകളെ അഭാവമുണ്ടെന്നും അതുകൊണ്ടുതന്നെ സംശയത്തിന്റെ ആനുകൂല്യത്തില്‍ വിട്ടയക്കുന്നു എന്നാണ് വിധി.

തീവ്രഹിന്ദു ആശയം നടപ്പാക്കുന്നതിനുവേണ്ടി നടത്തിയ സ്‌ഫോടനമെന്ന് കരുതപ്പെടുത്ത മലേഗാവ് സ്‌ഫോടനം ഒട്ടേറെ വിവാദങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോയാണ് വിധിപറയുന്നത്. 2008 സെപ്റ്റംബര്‍ 29-ന് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ നാസിക് ജില്ലയിലെ മലേഗാവില്‍, മുസ്ലിം ഭൂരിപക്ഷ പ്രദേശമായ ഭിക്കു ചൗക്കിലെ ഒരു പള്ളിക്ക് സമീപം നടന്ന ബോംബ് സ്‌ഫോടനമാണ് മലേഗാവ് സ്‌ഫോടനക്കേസിന്റെ കാതല്‍. ഈ സ്‌ഫോടനത്തില്‍ ആറ് പേര്‍ കൊല്ലപ്പെടുകയും 100-ലധികം പേര്‍ക്ക് പരിക്കേല്‍ക്കുകയും ചെയ്തു. റമദാന്‍ മാസത്തിന്റെ അവസാന ദിനങ്ങളില്‍, പെരുന്നാള്‍ ആഘോഷങ്ങള്‍ക്കായി ജനങ്ങള്‍ തിരക്കിലായിരുന്ന സമയത്താണ് ഈ ദുരന്തം സംഭവിച്ചത്. ഇത് സാമുദായിക കലാപം ഉണ്ടാക്കാനും രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര സുരക്ഷയെ തകര്‍ക്കാനും ലക്ഷ്യമിട്ടതാണെന്ന് അന്വേഷണ ഏജന്‍സികള്‍ കണ്ടെത്തി.

കേസില്‍ എട്ട് പ്രതികള്‍ ഉള്‍പ്പെട്ടിരുന്നു. തീവ്ര ഹിന്ദുത്വ സംഘടനയായ അഭിനവ് ഭാരത് എന്ന സംഘടനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവരാണ് പ്രതികള്‍. മുന്‍ ബിജെപി എംപി പ്രഗ്യാ സിങ് ഠാക്കൂറിന് സ്‌ഫോടനത്തിന്റെ ഗൂഢാലോചനയില്‍ പ്രധാന പങ്കുണ്ടെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെട്ടു.

അഭിനവ് ഭാരത് എന്ന സംഘടനയുടെ സ്ഥാപകനും സൈനിക ഇന്റലിജന്‍സ് ഉദ്യോഗസ്ഥനുമായ ലഫ്റ്റനന്റ് കേണല്‍ ശ്രീകാന്ത് പ്രസാദ് പുരോഹിത് ആണ് മറ്റൊരു പ്രതി. റിട്ട. മേജര്‍ രമേശ് ഉപാധ്യായ്, അജയ് രഹിര്‍കര്‍, സുധാകര്‍ ദ്വിവേദി, സുധാകര്‍ ചതുര്‍വേദി, സമീര്‍ കുല്‍ക്കര്‍ണി, രാമചന്ദ്ര കല്‍സാഗ്രെ എന്നിവരാണ് മറ്റു പ്രതികള്‍.

പ്രതികള്‍ക്കെതിരെ സ്‌ഫോടകവസ്തു നിയമം, ആയുധ നിയമം, നിയമവിരുദ്ധ പ്രവര്‍ത്തന നിരോധന നിയമം (യുഎപിഎ) തുടങ്ങിയ വിവിധ വകുപ്പുകള്‍ പ്രകാരം കുറ്റം ചുമത്തപ്പെട്ടു.

കേസിന്റെ അന്വേഷണം തുടക്കത്തില്‍ മഹാരാഷ്ട്ര ഭീകരവിരുദ്ധ സേന (എടിഎസ്) ആരംഭിച്ചു. ഹേമന്ത് കര്‍ക്കറെയുടെ നേതൃത്വത്തില്‍, എടിഎസ് ഒരു മാസത്തിനുള്ളില്‍ സ്‌ഫോടനത്തിന് പിന്നില്‍ തീവ്ര ഹിന്ദുത്വ സംഘടനയായ അഭിനവ് ഭാരത് ആണെന്ന് കണ്ടെത്തി. പ്രഗ്യാ സിങ് ഠാക്കൂര്‍, ശ്രീകാന്ത് പുരോഹിത് എന്നിവരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. എടിഎസിന്റെ അന്വേഷണം, സ്‌ഫോടനം ഹിന്ദു രാഷ്ട്രം സ്ഥാപിക്കാനുള്ള ഗൂഢാലോചനയുടെ ഭാഗമായിരുന്നുവെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി.

പിന്നീട്, 2011-ല്‍ കേസ് ദേശീയ അന്വേഷണ ഏജന്‍സി (എന്‍ഐഎ) കേസ് ഏറ്റെടുത്തു. എന്നാല്‍, എന്‍ഐഎയുടെ അന്വേഷണം വിവാദമായി. കാരണം എടിഎസ് ശേഖരിച്ച ചില പ്രധാന തെളിവുകളും രേഖകളും 'നഷ്ടപ്പെട്ടു' എന്ന് എന്‍ഐഎ കോടതിയില്‍ അറിയിച്ചു. ഇത്, അന്വേഷണത്തില്‍ കള്ളക്കളി നടന്നുവെന്ന ആരോപണങ്ങള്‍ക്ക് കാരണമായി.

എന്‍ഐഎയുടെ അന്വേഷണത്തിനെതിരെ ഗുരുതരമായ ആരോപണങ്ങളാണ് ഉയര്‍ന്നത്. എടിഎസ് ശേഖരിച്ച തെളിവുകള്‍, പ്രത്യേകിച്ച് അഭിനവ് ഭാരത് സംഘടനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രേഖകള്‍, എന്‍ഐഎ ഏറ്റെടുത്തതിന് ശേഷം കാണാതായത് വിചാരണയെ ബാധിച്ചു. 2021-ല്‍, എന്‍ഐഎ കോടതിയില്‍ അവതരിപ്പിച്ച വാദത്തില്‍, ഈ തെളിവുകള്‍ 'നഷ്ടപ്പെട്ടു' എന്ന് അവര്‍ അറിയിച്ചു, ഇത് വലിയ വിവാദമായി. ഇരകളുടെ കുടുംബങ്ങളും സാമൂഹ്യ പ്രവര്‍ത്തകരും എന്‍ഐഎ രാഷ്ട്രീയ സമ്മര്‍ദ്ദത്തിന് വഴങ്ങി പ്രതികളെ രക്ഷപ്പെടുത്താന്‍ ശ്രമിച്ചുവെന്ന് ആരോപിച്ചു. എന്നാല്‍, എന്‍ഐഎ ഈ ആരോപണങ്ങള്‍ നിഷേധിച്ചു, തെളിവുകള്‍ നഷ്ടപ്പെട്ടത് അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായുള്ള സാങ്കേതിക പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ മൂലമാണെന്ന് വാദിച്ചു.

മുംബൈയിലെ എന്‍ഐഎ പ്രത്യേക കോടതി, ജഡ്ജി എ.കെ. ലഹോട്ടിയുടെ അധ്യക്ഷതയിലാണ് കേസിലെ ഏഴ് പ്രതികളെയും വെറുതെ വിട്ടത്. പ്രഗ്യാ സിങ് ഠാക്കൂര്‍, ശ്രീകാന്ത് പുരോഹിത് ഉള്‍പ്പെടെയുള്ളവര്‍ക്കെതിരെ യുഎപിഎ ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള കുറ്റങ്ങള്‍ തെളിയിക്കാന്‍ എന്‍ഐഎക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. 'വിശ്വസനീയമായ തെളിവുകളുടെ അഭാവം' എന്ന കാരണത്താല്‍ പ്രതികളെ കുറ്റവിമുക്തരാക്കിയതായി കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. അന്വേഷണ ഏജന്‍സി പൂര്‍ണമായി പരാജയപ്പെട്ടുവെന്നും കോടതി വിമര്‍ശിച്ചു.  വിധി, ഇരകളുടെ കുടുംബങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍ അമര്‍ഷവും നിരാശയും ഉണ്ടാക്കി. അവര്‍ ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിക്കുമെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

അന്വേഷണത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടത്തില്‍ മുസ്ലിം യുവാക്കളെ പ്രതിചേര്‍ത്ത് അന്വേഷണം തെറ്റായ ദിശയിലേക്കാണ് പോയത്. എടിഎസിന്റെ ഇടപെടലാണ് ഹിന്ദുത്വ സംഘടനകളിലേക്ക് അന്വേഷണം നീങ്ങാന്‍ കാരണമായത്. 17 വര്‍ഷം നീണ്ട വിചാരണയില്‍ അഞ്ച് ജഡ്ജിമാര്‍ സ്ഥലംമാറ്റപ്പെട്ടു, ഇത് കേസിന്റെ പുരോഗതിയെ ബാധിച്ചു.

ഹിന്ദുത്വ ഭീകരവാദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആദ്യ കേസുകളിലൊന്നായ ഇത്, രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകളും അന്വേഷണ ഏജന്‍സികളുടെ വീഴ്ചകളും മൂലം പ്രതികള്‍ക്ക് ശിക്ഷ വാങ്ങിക്കൊടുക്കുന്നതില്‍ പരാജയപ്പെട്ടു.

പ്രഗ്യാ സിങ് ഠാക്കൂര്‍, ലഫ്റ്റനന്റ് കേണല്‍ ശ്രീകാന്ത് പ്രസാദ് പുരോഹിത് തുടങ്ങിയവര്‍, ജാമ്യം ലഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ജയില്‍വാസം അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2008-ല്‍ അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ട പ്രഗ്യാ സിങ് ഠാക്കൂര്‍ ഏകദേശം 9 വര്‍ഷം (2008 മുതല്‍ 2017 വരെ) ജയിലില്‍ കഴിഞ്ഞു. 2017-ല്‍ ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയാണ് അവര്‍ക്ക് ജാമ്യം അനുവദിച്ചത്. ലഫ്റ്റനന്റ് കേണല്‍ ശ്രീകാന്ത് പുരോഹിതും ഏകദേശം 9 വര്‍ഷം ജയിലില്‍ കഴിഞ്ഞു. 2017-ല്‍ സുപ്രീം കോടതി അദ്ദേഹത്തിന് ജാമ്യം അനുവദിച്ചു.

മറ്റ് പ്രതികളായ രമേശ് ഉപാധ്യായ്, അജയ് രഹിര്‍കര്‍, സുധാകര്‍ ദ്വിവേദി, സുധാകര്‍ ചതുര്‍വേദി, സമീര്‍ കുല്‍ക്കര്‍ണി, രാമചന്ദ്ര കല്‍സാഗ്രെ എന്നിവര്‍ക്കും വിവിധ ഘട്ടങ്ങളില്‍ ജയില്‍വാസം അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നു. ഇവരില്‍ ചിലര്‍ 4 മുതല്‍ 7 വര്‍ഷം വരെ ജയിലില്‍ കഴിഞ്ഞു.