വിവാഹേതര ബന്ധം: ജീവനാംശം നിഷേധിക്കാൻ മതിയായ കാരണമാണോ..?; “ഭാര്യയ്ക്ക് വിവാഹേതര ബന്ധമുണ്ടെന്ന് ഭർത്താവ് ആരോപിച്ചാൽ ജീവനാംശം നിഷേധിക്കാമോ?”

അഡ്വ: വിമല ബിനു 

“ഭാര്യയ്ക്ക് വിവാഹേതര ബന്ധമുണ്ടെന്ന് ഭർത്താവ് ആരോപിച്ചാൽ ജീവനാംശം നിഷേധിക്കാമോ?” കുടുംബകോടതികളിൽ ആവർത്തിച്ച് ഉയരുന്ന ചോദ്യമാണിത്. പ്രത്യേകിച്ച് maintenance proceedings-ൽ, ഭാര്യയുടെ വ്യക്തിജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആരോപണങ്ങൾ പലപ്പോഴും ഭർത്താവിന്റെ പ്രധാന പ്രതിരോധമായി മാറാറുണ്ട്.

എന്നാൽ നിയമത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ “വിവാഹേതര ബന്ധം” എന്ന ആരോപണവും അത് നിയമപരമായി തെളിയിക്കപ്പെടുന്നതും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കാര്യങ്ങളാണ്.

ഒരു വനിതാ അഭിഭാഷക എന്ന നിലയിൽ ഈ വിഷയത്തെ സമീപിക്കുമ്പോൾ, സ്ത്രീയുടെ dignity സംരക്ഷിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയ്ക്കൊപ്പം, നിയമം അംഗീകരിക്കുന്ന statutory limitations-നും തുല്യ പ്രാധാന്യം നൽകേണ്ടതുണ്ട്.

ആരോപണം മാത്രം മതിയാകുമോ?

ഒരിക്കലും ഇല്ല.

“ഭാര്യയ്ക്ക് മറ്റൊരാളുമായി ബന്ധമുണ്ട്” എന്ന ഭർത്താവിന്റെ ആരോപണം മാത്രം maintenance അവകാശം ഇല്ലാതാക്കുന്നില്ല.

കോടതിയുടെ മുമ്പാകെ ആ ആരോപണത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന വിശ്വസനീയമായ material ഉണ്ടാകണം.

ഒരു photograph, telephone call, WhatsApp message, social-media interaction, ഒരുമിച്ചുള്ള യാത്ര, സൗഹൃദം തുടങ്ങിയവ ഓരോന്നും കേസിന്റെ സാഹചര്യത്തിൽ പ്രസക്തമായേക്കാം. എന്നാൽ അവയിൽ ഏതെങ്കിലും ഒറ്റ കാര്യം മാത്രം കണ്ടിട്ട് adultery conclusively established എന്ന് പറയാനാവില്ല.

തെളിവിന്റെ സ്വഭാവവും അതിന്റെ വിശ്വാസ്യതയും സാഹചര്യങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധവും കോടതി പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്.

---

CrPC-യിൽ നിന്ന് BNSS-ലേക്ക്

CrPC-യിലെ Section 125(4) പ്രകാരം, ഭാര്യ “living in adultery” ആണെങ്കിൽ maintenance ലഭിക്കുന്നതിന് statutory bar ഉണ്ടായിരുന്നു.

ഇപ്പോൾ Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023 പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നതോടെ സമാനമായ വ്യവസ്ഥ Section 144(4) BNSS-ലാണ്.

അതനുസരിച്ച്, ഭാര്യ living in adultery ആണെങ്കിൽ Section 144 പ്രകാരമുള്ള maintenance അല്ലെങ്കിൽ interim maintenance അവകാശപ്പെടാൻ കഴിയില്ല.

ഇവിടെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത് നിയമത്തിലെ “living in adultery” എന്ന പ്രയോഗമാണ്.

ഒരു പഴയ ആരോപണം, ഒരു ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവം, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു വ്യക്തിയുമായുള്ള സൗഹൃദം എന്നിവയെ യാന്ത്രികമായി ഈ statutory bar-നോട് തുല്യമാക്കാനാവില്ല.

---

“Living in adultery” — നിർണായകമായ വ്യത്യാസം

Maintenance law-ൽ ഈ വാക്കുകൾക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

ഒരു സ്ത്രീയുടെ വിവാഹേതര ബന്ധത്തെക്കുറിച്ച് ആരോപണം ഉന്നയിക്കുന്നത് ഒന്നാണ്.

അവൾ വിവാഹേതര ജീവിതം നയിക്കുന്നു എന്ന് നിയമപരമായി സ്ഥാപിക്കുന്നത് മറ്റൊന്നാണ്.

അതിനാൽ ഓരോ കേസിലും evidence-ന്റെ സമഗ്രമായ വിലയിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്.

ഒരു സ്ത്രീയുടെ character ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത് എളുപ്പമാണ്; എന്നാൽ ഒരു statutory disqualification തെളിയിക്കുക എന്നത് തെളിവിന്റെ ബാധ്യതയുള്ള നിയമപ്രശ്നമാണ്.

---

സുപ്രീം കോടതിയുടെ നിർണായക ഇടപെടൽ

ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അടുത്തകാലത്തെ സുപ്രീം കോടതി വിധിയിൽ, ഭർത്താവ് ഭാര്യ വിവാഹേതര ബന്ധത്തിൽ കഴിയുകയാണെന്ന് ആരോപിക്കുകയും photographs ഉൾപ്പെടെയുള്ള material കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

കീഴ്ക്കോടതികൾ ആ തെളിവുകളുടെ authenticity പ്രധാന കേസിന്റെ വിചാരണയിൽ പരിശോധിക്കാമെന്നും, അതുവരെ interim maintenance നൽകേണ്ടതുണ്ടെന്നും നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു.

എന്നാൽ സുപ്രീം കോടതി ഈ സമീപനം പൂർണ്ണമായി അംഗീകരിച്ചില്ല.

വിവാഹേതര ബന്ധത്തിന്റെ ആരോപണത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന material prima facie ആയി വ്യക്തവും cogent-ഉം ആണെങ്കിൽ, Section 125(4) CrPC-യിലെ statutory bar-നെ interim maintenance ഘട്ടത്തിലും അവഗണിക്കാനാവില്ല എന്നതാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്.

എന്നാൽ ഇതിന്റെ അർത്ഥം ഭർത്താവ് ആരോപണം ഉന്നയിച്ചാൽ മാത്രം maintenance അവസാനിക്കും എന്നല്ല.

Evidence-ന്റെ authenticity, genuineness, admissibility എന്നിവ സംബന്ധിച്ച് തർക്കമുണ്ടെങ്കിൽ അവ പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ സുപ്രീം കോടതി വിഷയത്തിൽ അന്തിമമായി ഭാര്യ adulterous ആണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കാതെ, Trial Court-ലേക്ക് വിഷയം തിരിച്ചയച്ച് evidence merits-ൽ പരിശോധിച്ച് തീരുമാനിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു.

---

“Prima facie” എന്ന വാക്കിന്റെ പ്രാധാന്യം

ഈ വിഷയത്തിൽ prima facie എന്ന ആശയം വളരെ പ്രധാനമാണ്.

Interim stage-ൽ കോടതി നടത്തുന്ന പരിശോധനയും final trial-ൽ നടത്തുന്ന evidence appreciation-ഉം ഒരുപോലെയല്ല.

Interim relief അനുവദിക്കണമോ എന്ന ഘട്ടത്തിൽ, ലഭ്യമായ material-ൽ നിന്ന് ആവശ്യമായ നിയമപരമായ conclusion prima facie ആയി എത്തുന്നുണ്ടോ എന്നത് പരിശോധിക്കാം.

എന്നാൽ അതുകൊണ്ട് final adjudication ഒഴിവാക്കപ്പെടുന്നില്ല.

അതായത്:

prima facie material → interim stage-ൽ നിയമപരമായ പ്രത്യാഘാതം ഉണ്ടാകാം

എന്നാൽ

final finding → evidence-ന്റെ സമഗ്രമായ പരിശോധനയ്ക്ക് ശേഷമേ ഉണ്ടാകൂ.

ഈ വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കാതെ വിധിയെ വായിച്ചാൽ “affair ആരോപിച്ചാൽ maintenance ഇല്ല” എന്ന തെറ്റായ ധാരണ ഉണ്ടാകാം.

---

ഒരു വനിതാ അഭിഭാഷകയുടെ ആശങ്ക: ആരോപണം ഒരു ശിക്ഷയാകരുത്

കുടുംബകോടതികളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു വനിതാ അഭിഭാഷക എന്ന നിലയിൽ കാണുന്ന പ്രധാന പ്രശ്നങ്ങളിലൊന്ന്, “affair” എന്ന വാക്ക് തന്നെ ചിലപ്പോൾ ഒരു സ്ത്രീയെ സാമൂഹികമായി കുറ്റക്കാരിയാക്കാൻ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതാണ്.

Maintenance litigation-ന്റെ ലക്ഷ്യം ഒരു വ്യക്തിയുടെ moral character പരിശോധിച്ച് സാമൂഹിക വിധി പ്രസ്താവിക്കുക എന്നതല്ല.

കോടതി പരിശോധിക്കുന്നത്:

- ബാധകമായ നിയമവ്യവസ്ഥ എന്താണ്?
- maintenance-ന് statutory entitlement ഉണ്ടോ?
- statutory disqualification ഉണ്ടോ?
- ആരോപണത്തിന് തെളിവുണ്ടോ?
- തെളിവ് വിശ്വസനീയമാണോ?
- അത് നിയമപരമായി സ്വീകരിക്കാവുന്നതാണോ?
- “living in adultery” എന്ന നിയമഘടകം സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ?

എന്നിവയാണ്.

ഒരു സ്ത്രീയുടെ dignityയും അവളുടെ നിയമപരമായ അവകാശവും വേർതിരിച്ച് കാണാൻ കഴിയണം.

---

എന്നാൽ സ്ത്രീകൾക്കും നിയമം ഒരേപോലെ ബാധകം

സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിന്റെ പേരിൽ നിയമത്തിലെ statutory bar അവഗണിക്കാനും കഴിയില്ല.

വിവാഹേതര ബന്ധം നിയമപരമായി തെളിയുകയും Section 144(4) BNSS-ന്റെ ആവശ്യകതകൾ നിറവേറ്റപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ, അതിന് maintenance claim-ൽ നിയമപരമായ പ്രത്യാഘാതമുണ്ടാകും.

അതുകൊണ്ട് ശരിയായ സമീപനം:

“സ്ത്രീയായതിനാൽ maintenance ലഭിക്കണം” എന്നതുമല്ല;
“affair ആരോപിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ maintenance ഇല്ല” എന്നതുമല്ല.

തെളിവും നിയമവുമാണ് നിർണായകം.

---

എല്ലാ maintenance കേസുകളിലും Section 144(4) ബാധകമാണോ?

ഇല്ല.

ഇത് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട നിയമവശമാണ്.

Section 144(4) BNSS-ലെ statutory bar Section 144 maintenance proceedings-ന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്.

Hindu Marriage Act, Protection of Women from Domestic Violence Act തുടങ്ങിയ മറ്റ് നിയമങ്ങളിലെ maintenance/monetary relief claims അവയുടെ സ്വന്തം statutory framework പ്രകാരമാണ് പരിഗണിക്കേണ്ടത്.

അതിനാൽ ഒരു കേസിൽ Section 144(4) BNSS ബാധകമാണോ എന്ന് ആദ്യം പരിശോധിക്കാതെ “adultery = no maintenance” എന്ന പൊതുവായ formula പ്രയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ല.

---Maintenance ഒരു അവകാശം; പക്ഷേ അതിന് നിയമപരമായ പരിധികളുണ്ട്

Maintenance നിയമത്തിന്റെ സാമൂഹിക ലക്ഷ്യം സാമ്പത്തികമായി ബുദ്ധിമുട്ടുന്ന ഭാര്യയെയും കുട്ടികളെയും സംരക്ഷിക്കുക എന്നതാണ്.

അതേസമയം, നിയമം ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ ആ അവകാശത്തിന് limitations നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്.

“Living in adultery” അതിലൊന്നാണ്.

അതിനാൽ maintenance proceedings-നെ സ്ത്രീക്കെതിരായ moral trial ആക്കുന്നതും ശരിയല്ല; അതുപോലെ നിയമപരമായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട statutory disqualification അവഗണിക്കുന്നതും ശരിയല്ല.

«“ഒരു സ്ത്രീക്കെതിരെ വിവാഹേതര ബന്ധം ആരോപിക്കുന്നത് അവളുടെ maintenance അവകാശം ഇല്ലാതാക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ ബാധകമായ നിയമത്തിലെ ‘living in adultery’ എന്ന ഘടകം തെളിവുകളിലൂടെ സ്‌ഥാപിക്കപ്പെടുന്നോ എന്നത് നിർണായകമാണ്

അഡ്വ. വിമല ബിനു
കേരളഹൈക്കോടതി അഭിഭാഷക

https://vimalabinuassociates.in/vimala-binu-a-seasoned-attorney-of-kochi/