കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കാന്‍ ചൈനയെ കണ്ടു പഠിക്കണം, ലോകത്തിന് മാതൃകയായി കൂറ്റന്‍ സ്റ്റോറേജ് സംവിധാനങ്ങള്‍

കൊച്ചി: കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധി ഏറെ ചര്‍ച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്ന വേളയില്‍ ചൈനയുടെ വൈദ്യുതി ഉത്പാദനവും സ്റ്റോറേജും കണ്ടു പഠിക്കേണ്ടതാണ്. ചൈന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വൈദ്യുതി ഉപഭോക്താവും ഉല്‍പ്പാദകനുമാണ്.

പുനരുപയോഗ ഊര്‍ജ്ജത്തിന്റെ (കാറ്റ്, സോളാര്‍) വന്‍തോതിലുള്ള വികസനം കാരണം ഇന്റര്‍മിറ്റന്‍സി പ്രശ്‌നം ഉണ്ടാകുന്നു. ഇത് പരിഹരിക്കാന്‍ ചൈന വലിയ തോതിലുള്ള ഊര്‍ജ്ജ സ്റ്റോറേജ്, അള്‍ട്രാ ഹൈ വോള്‍ട്ടേജ് (UHV) ട്രാന്‍സ്മിഷന്‍, ഹൈബ്രിഡ് സംവിധാനങ്ങള്‍ എന്നിവയില്‍ ലോകനേതൃത്വം ഏറ്റെടുത്തിരിക്കുകയാണ്. 2024-2025 കാലയളവില്‍ പുതിയ തരം സ്റ്റോറേജ് കപ്പാസിറ്റി പമ്പ്ഡ് ഹൈഡ്രോയെ മറികടന്നു. സെപ്റ്റംബര്‍ 2026 വരെയുള്ള ഡാറ്റ അനുസരിച്ച്, ചൈനയുടെ പുതിയ സ്റ്റോറേജ് ഇന്‍സ്റ്റാള്‍ഡ് കപ്പാസിറ്റി 100 GW-ന് മുകളിലെത്തി.

പ്രധാന നൂതന സ്റ്റോറേജ് സംവിധാനങ്ങള്‍

1. ബാറ്ററി എനര്‍ജി സ്റ്റോറേജ് സിസ്റ്റങ്ങള്‍ (BESS)  ലിഥിയം, സോഡിയം, ഫ്‌ലോ ബാറ്ററികള്‍

ലിഥിയം അയണ്‍ ഫോസ്‌ഫേറ്റ് (LFP) ബാറ്ററികള്‍ പ്രധാനമാണ്. ഇന്നര്‍ മംഗോളിയയിലെ എന്‍വിഷന്‍ ചഗന്‍ഹാദ പ്രോജക്ട് 1,000 MW / 4,000 MWh ശേഷിയോടെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സിംഗിള്‍-സൈറ്റ് ഇലക്ട്രോകെമിക്കല്‍ സ്റ്റോറേജ് സ്റ്റേഷനായി.  

ലിഥിയം-സോഡിയം ഹൈബ്രിഡ്: യുനാന്‍ പ്രവിശ്യയിലെ ബാവോച്ചി സ്റ്റേഷന്‍ (200 MW, പ്രതിദിനം 800,000 kWh) ചൈനയുടെ ആദ്യ വലിയ തോതിലുള്ള ഹൈബ്രിഡ് ആണ്. സോഡിയം-അയണ്‍ ബാറ്ററികള്‍ വേഗതയേറിയ റെസ്‌പോണ്‍സും കുറഞ്ഞ ചെലവും നല്‍കുന്നു.  

ഓള്‍-വനാഡിയം ലിക്വിഡ് ഫ്‌ലോ + LFP ഹൈബ്രിഡ്: ഇന്നര്‍ മംഗോളിയയിലെ ഡെങ്കോ കൗണ്ടി പ്രോജക്ട് 400 MW / 1.6 GWh ശേഷിയോടെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹൈബ്രിഡ് സ്റ്റോറേജ് സ്റ്റേഷനുകളിലൊന്നായി മാറി.  

സിങ്ക്-നിക്കല്‍-എയര്‍ ഫ്‌ലോ ബാറ്ററി: ഷെജിയാങ് പ്രവിശ്യയില്‍ ലോകത്തിലെ ആദ്യ ഫുള്‍-സ്‌കെയില്‍ ടെസ്റ്റ് പൂര്‍ത്തിയാക്കി. 85%-ത്തിലധികം റൗണ്ട്-ട്രിപ്പ് എഫിഷ്യന്‍സി, 6,000+ സൈക്കിളുകള്‍, ലിഥിയത്തേക്കാള്‍ 30% കുറഞ്ഞ ലൈഫ്-സൈക്കിള്‍ ചെലവ്.  

ഡൈനാമിക്കലി റീകോണ്‍ഫിഗറബിള്‍ ബാറ്ററി സിസ്റ്റങ്ങള്‍: സുരക്ഷയും ആയുസ്സും വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുന്ന പുതിയ ആര്‍ക്കിടെക്ചര്‍.

2. കംപ്രസ്ഡ് എയര്‍ എനര്‍ജി സ്റ്റോറേജ് (CAES)  

യിങ്ചെങ് പ്രോജക്ട്: ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ CAES (300 MW, 1,500 MWh), സപ്ലിമെന്റല്‍ ഫ്യൂവല്‍ ഇല്ലാതെ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന ആദ്യത്തേത്. സോള്‍ട്ട് മൈന്‍ കാവേണുകള്‍ ഉപയോഗിച്ച് 70% എഫിഷ്യന്‍സി.  

ഹുവാനെങ് ജിന്റാന്‍ സോള്‍ട്ട് കാവേണ്‍ ഫേസ് II: 350 MW യൂണിറ്റ് കപ്പാസിറ്റി, ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ തെര്‍മല്‍ സ്റ്റോറേജ് വാട്ടര്‍ ടാങ്ക് മാട്രിക്‌സ്. ''സൂപ്പര്‍ പവര്‍ ബാങ്ക്'' ആയി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

3. പമ്പ്ഡ് ഹൈഡ്രോ സ്റ്റോറേജ് (PHS) 
 
ചൈനയില്‍ ഏറ്റവും മികച്ച സാങ്കേതികവിദ്യ. 14-ാം പഞ്ചവത്സര പദ്ധതി കാലയളവില്‍ 145 പ്രോജക്ടുകള്‍ അംഗീകരിച്ചു (ഏകദേശം 190 GW). 2030ഓടെ 120 GW ലക്ഷ്യമിടുന്നു. വിന്‍ഡ്-സോളാര്‍-ഹൈഡ്രോ-സ്റ്റോറേജ് മള്‍ട്ടി-എനര്‍ജി ബേസുകളുമായി സംയോജിപ്പിക്കുന്നു.

4. മറ്റ് നൂതന മാര്‍ഗങ്ങള്‍  

അള്‍ട്രാ ഹൈ വോള്‍ട്ടേജ് (UHV) ട്രാന്‍സ്മിഷന്‍: ±800 kV DC ലൈനുകള്‍ വഴി പടിഞ്ഞാറന്‍/വടക്കന്‍ പ്രദേശങ്ങളിലെ പുനരുപയോഗ ഊര്‍ജ്ജം കിഴക്കന്‍ ലോഡ് സെന്ററുകളിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്നു. 2024-ല്‍ ക്രോസ്-റീജിയണല്‍ UHV വഴി ~420 ബില്യണ്‍ kWh ക്ലീന്‍ എനര്‍ജി ട്രാന്‍സ്മിറ്റ് ചെയ്തു.  

AI അധിഷ്ഠിത സ്മാര്‍ട്ട് സ്റ്റോറേജ്: AI ഏജന്റുകള്‍ വില പ്രവചനം, ചാര്‍ജ്-ഡിസ്ചാര്‍ജ് ഒപ്റ്റിമൈസേഷന്‍, ഗ്രിഡ് ബാലന്‍സിങ് എന്നിവ ചെയ്യുന്നു.  
ഹൈബ്രിഡ് സിസ്റ്റങ്ങള്‍: സൂപ്പര്‍കപ്പാസിറ്റര്‍ + ലിഥിയം, ഫ്‌ലൈവീല്‍ + മറ്റ് ബാറ്ററികള്‍, ഗ്രാവിറ്റി സ്റ്റോറേജ് തുടങ്ങിയവ.  
വിര്‍ച്വല്‍ പവര്‍ പ്ലാന്റുകളും ഡാറ്റാ സെന്റര്‍-സ്റ്റോറേജ് ഇന്റഗ്രേഷനും.

ഈ സംവിധാനങ്ങള്‍ പുനരുപയോഗ ഊര്‍ജ്ജത്തിന്റെ കര്‍ട്ടെയില്‍മെന്റ് കുറയ്ക്കുകയും പീക്ക് ഷേവിങ്, ഫ്രീക്വന്‍സി റെഗുലേഷന്‍, ഗ്രിഡ് സ്ഥിരത എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ചൈനയുടെ സ്റ്റോറേജ് വ്യവസായം ട്രില്യണ്‍ യുവാന്‍ തലത്തിലേക്ക് വളരുകയാണ്.

കേരളത്തിലെ നിലവിലെ വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കാന്‍ ചൈനയുടെ പല മാര്‍ഗങ്ങളും പരീക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. കേരളത്തിന് വലിയ തോതിലുള്ള സ്‌റ്റോറേജ് സംവിധാനം ആവശ്യമാണെന്ന് വൈദ്യുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി സണ്ണി ജോസഫ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

കേരളം ഘടനാപരമായി വൈദ്യുതി ഡെഫിസിറ്റ് സംസ്ഥാനമാണ്. ആഭ്യന്തര ഉല്‍പ്പാദനം ആവശ്യത്തിന്റെ 17-30% മാത്രമേ നിറവേറ്റുന്നുള്ളൂ. ശരാശരി ദൈനംദിന ഷോര്‍ട്ടേജ് 900 MW.  ഭാവിയില്‍ 2030-31-ഓടെ ഡിമാന്‍ഡ് 10,000 MW ആകാന്‍ സാധ്യത. കാര്‍ബണ്‍ ന്യൂട്രല്‍ ലക്ഷ്യത്തിന് വലിയ സ്റ്റോറേജ് ആവശ്യമാണ് (2050ഓടെ 15-21 GW തലത്തിലുള്ള സ്റ്റോറേജ് പ്രൊജക്ഷനുകള്‍).

നിലവിലെ പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കാന്‍ കേരളം BESS-ന് മുന്‍ഗണന നല്‍കുന്നു. നിലവില്‍ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ചില പ്രൊജക്ടുകള്‍ ഈ വര്‍ഷം അവസാനത്തോടെ കമ്മീഷന്‍ ചെയ്‌തേക്കും. ചൈനയുടെ വന്‍തോതിലുള്ള LFP, സോഡിയം, ഫ്‌ലോ ബാറ്ററി ഉപയോഗം കേരളത്തിനും അനുകരിക്കാവുന്നതാണ്.

ചൈനയുടെ PHS മോഡല്‍ പോലെ ഹൈഡ്രോ റിസര്‍വോയറുകളുമായി സംയോജിപ്പിച്ചാല്‍ പകല്‍ സോളാര്‍ ഉപയോഗിച്ച് പമ്പ് ചെയ്ത് രാത്രി ഉല്‍പ്പാദിപ്പിക്കാം. നാല് വര്‍ഷമായി നിര്‍ത്തിവച്ചിരിക്കുന്ന ഈ പദ്ധതികള്‍ നടപ്പാക്കിയാല്‍ വലിയ മാറ്റമുണ്ടാകും.
 
ഭൂമി ലഭ്യത, പരിസ്ഥിതി അനുമതികള്‍, നയപരമായ തീരുമാനങ്ങള്‍, സാങ്കേതിക വൈദഗ്ധ്യം തുടങ്ങിയവ വെല്ലുവിളികളാണ്. കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാര്‍ പിന്തുണയും സ്വകാര്യ നിക്ഷേപവും ആവശ്യമാണ്.