കല്ലിൽ കൊത്തിയ ബുദ്ധദർശനം; ഇന്തോനേഷ്യയിലെ ബൊറോബുദൂർ ക്ഷേത്രം വിസ്മയക്കാഴ്ച

 ഇന്തോനേഷ്യയിലെ ജാവ ദ്വീപിലുള്ള ബൊറോബുദൂർ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ബുദ്ധമത സ്മാരകങ്ങളിലൊന്നാണ്. എട്ടും ഒൻപതും നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കിടയിൽ ശൈലേന്ദ്ര രാജവംശത്തിന്റെ കാലത്താണ് ഈ മഹാസ്മാരകം നിർമിക്കപ്പെട്ടത്. പടിപടിയായി ഉയരുന്ന ക്ഷേത്രഘടനയും അതിലെ ശില്പവേലകളും ഇതിനെ വേറിട്ടുനിർത്തുന്നു.

അഞ്ച് ചതുരാകൃതിയിലുള്ള തട്ടുകളും മൂന്ന് വൃത്താകൃതിയിലുള്ള വേദികളും മുകളിലെ വലിയ സ്തൂപവുമാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ഘടന. വൃത്താകൃതിയിലുള്ള വേദികളിലായി 72 ചെറു സ്തൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയ്ക്കുള്ളിൽ ബുദ്ധപ്രതിമകളും കാണാം. ചുവരുകളിലെ ശില്പങ്ങൾ ബുദ്ധമത ആശയങ്ങളും ജീവിതകഥകളും അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

മനുഷ്യന്റെ ആത്മീയ വളർച്ചയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന തരത്തിലാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ രൂപകൽപ്പനയെന്ന് ചരിത്രപഠനങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നു. യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടം നേടിയ ഈ സ്മാരകം 1970കളിൽ യുനെസ്കോയുടെ സഹായത്തോടെ വലിയ തോതിൽ പുനരുദ്ധരിക്കുകയും ചെയ്തു.