നാഗാരാധനയുടെ പുണ്യകേന്ദ്രം; മണ്ണാറശാലയിലെ അമ്മയുടെ സാന്നിധ്യം

 ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ഹരിപ്പാടിനടുത്തുള്ള മണ്ണാറശാല ശ്രീനാഗരാജ ക്ഷേത്രം കേരളത്തിലെ നാഗാരാധനാ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള വഴികളിലും പരിസരത്തുമുള്ള സർപ്പക്കാവുകളും നാഗപ്രതിഷ്ഠകളും ഇവിടുത്തെ പ്രത്യേക അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. മറ്റ് ക്ഷേത്രങ്ങളിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, സ്ത്രീ പൂജാരിയുടെ സാന്നിധ്യവും മണ്ണാറശാലയുടെ പ്രത്യേകതയാണ്.

മണ്ണാറശാല അമ്മ എന്നറിയപ്പെടുന്ന മുതിർന്ന സ്ത്രീയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആചാരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ശ്രദ്ധേയമായ സ്ഥാനം വഹിക്കുന്നത്. കേരളത്തിന്റെ ഉത്ഭവവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി പറയുന്ന പരശുരാമ ഐതിഹ്യവും നാഗരാജാവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിശ്വാസങ്ങളും ക്ഷേത്രചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. നാഗദൈവങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്നതിനൊപ്പം പ്രകൃതിയോടും ജീവജാലങ്ങളോടുമുള്ള ആദരവും ഈ പാരമ്പര്യത്തിൽ കാണാം.

ആയില്യം നാളിൽ നടക്കുന്ന പ്രത്യേക പൂജകളും സർപ്പക്കാവുകളിൽനിന്നുള്ള എഴുന്നള്ളത്തും ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആചാരങ്ങളാണ്. നൂറുംപാലും, ഉറുളി കമിഴ്ത്തൽ തുടങ്ങിയ വഴിപാടുകളും ഇവിടെ പ്രസിദ്ധമാണ്. വിശ്വാസത്തിന്റെ ഭാഗമായി തലമുറകളായി സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന സർപ്പക്കാവുകൾ മണ്ണാറശാലയെ ഒരു ആരാധനാകേന്ദ്രം എന്നതിലുപരി സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കുന്നു.