2026 ലെ ആദായ നികുതി നിയമങ്ങൾ പ്രകാരം ക്രിപ്‌റ്റോ ഇടപാട് റിപ്പോർട്ടിംഗിനെക്കുറിച്ച് ആദായ നികുതി വകുപ്പ് പുതിയതും വിശദവുമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിച്ചു. ക്രിപ്‌റ്റോ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ, വിദേശ വിനിമയങ്ങൾ, മറ്റ് റിപ്പോർട്ടിംഗ് സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവ ഇന്ത്യയുടെ നികുതി ചട്ടക്കൂട് എങ്ങനെ പാലിക്കണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തതയാണ് ഈ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകുന്നത്. സെൻട്രൽ ബോർഡ് ഓഫ് ഡയറക്ട് ടാക്സസ് (CBDT) പുറത്തിറക്കിയ ഈ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശ കുറിപ്പ്, വ്യക്തിഗത നിക്ഷേപകരെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നതല്ല, മറിച്ച് CoinDCX, CoinSwitch, Mudrex, ZebPay പോലുള്ള ക്രിപ്‌റ്റോ-അസറ്റ് സേവന ദാതാക്കളുടെ റിപ്പോർട്ടിംഗ് ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ് പ്രതിപാദിക്കുന്നത്.

ആഗോള റിപ്പോർട്ടിംഗ് മാനദണ്ഡങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി ഓർഗനൈസേഷൻ ഫോർ ഇക്കണോമിക് കോ-ഓപ്പറേഷൻ ആൻഡ് ഡെവലപ്‌മെന്റിന്റെ ക്രിപ്‌റ്റോ-അസറ്റ് റിപ്പോർട്ടിംഗ് ഫ്രെയിംവർക്കിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഈ പുതിയ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ രൂപീകരിച്ചിട്ടുള്ളത്. ക്രിപ്‌റ്റോ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ ഉപയോക്താക്കളെ കൃത്യമായി തിരിച്ചറിയേണ്ട വിധം, ഇടപാടുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യേണ്ട രീതി, അന്താരാഷ്ട്ര മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കനുസൃതമായി അതിർത്തി കടന്നുള്ള റിപ്പോർട്ടിംഗ് ബാധ്യതകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യേണ്ട വിധം എന്നിവ ഇതിൽ വിശദീകരിക്കുന്നുണ്ട്. യോഗ്യമായ ക്രിപ്‌റ്റോ ഇടപാടുകളുടെ വിശദാംശങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് നികുതി അധികാരികൾക്ക് സമർപ്പിക്കാൻ ഇത്തരം പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ പൂർണ്ണമായും ബാധ്യസ്ഥരാണ്.

ഈ നിയമങ്ങൾ അനുസരിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാഥമിക ഉത്തരവാദിത്തം ക്രിപ്‌റ്റോ-അസറ്റ് സേവന ദാതാക്കൾക്കാണെന്ന് CBDT വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഒരു അക്കൗണ്ട് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നു എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ഒരു വ്യക്തിയെ ക്രിപ്‌റ്റോ അസറ്റ് ഉപയോക്താവായി സ്വയമേവ കണക്കാക്കില്ല. മറിച്ച്, ഏതെങ്കിലും വ്യക്തി ഒരു ഏജന്റ്, നോമിനി, കസ്റ്റോഡിയൻ അല്ലെങ്കിൽ നിക്ഷേപ ഉപദേഷ്ടാവ് എന്നീ നിലകളിൽ മാത്രമാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നതെങ്കിൽ, യഥാർത്ഥമായി ഇടപാട് നടത്തുന്ന വ്യക്തിയെയോ സ്ഥാപനത്തെയോ മാത്രമേ റിപ്പോർട്ടിംഗ് ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോക്താവായി കണക്കാക്കൂ.

ക്രിപ്‌റ്റോ അസറ്റുകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന റീട്ടെയിൽ പേയ്‌മെന്റ് ഇടപാടുകൾക്കായി കൃത്യമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒരു ക്രിപ്‌റ്റോ സേവന ദാതാവ് ഉപഭോക്താവിന്റെ ഏജന്റായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ 50,000 ഡോളറിൽ കൂടുതൽ മൂല്യമുള്ള ക്രിപ്‌റ്റോ ആസ്തികൾ ഒരു ഉപഭോക്താവിൽ നിന്ന് വ്യാപാരിയിലേക്ക് കൈമാറുകയാണെങ്കിൽ, അത് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടേണ്ട റീട്ടെയിൽ പേയ്‌മെന്റ് ഇടപാടായി കണക്കാക്കും. ഒന്നിലധികം രാജ്യങ്ങളുടെ അധികാരപരിധിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ക്രോസ്-ബോർഡർ ഇടപാടുകൾക്ക്, ഏറ്റവും ശക്തമായ ബന്ധമുള്ള അധികാരപരിധി പ്രാഥമിക റിപ്പോർട്ടിംഗ് അധികാരപരിധിയായി കണക്കാക്കണമെന്നും സിബിഡിടി നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഈ പുതിയ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം ക്രിപ്‌റ്റോകറൻസികൾക്ക് മേൽ പുതിയ നികുതികൾ ഒന്നും തന്നെ ഏർപ്പെടുത്തുന്നില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. പകരം, നിലവിലുള്ള റിപ്പോർട്ടിംഗ് ആവശ്യകതകൾ ക്രിപ്‌റ്റോ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളും സ്ഥാപനങ്ങളും എങ്ങനെ പാലിക്കണമെന്ന് ഇത് വ്യക്തമാക്കുക മാത്രമാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഡിജിറ്റൽ അസറ്റ് ഇടപാടുകളിൽ സുതാര്യത മെച്ചപ്പെടുത്തുക, നികുതി പാലിക്കൽ ശക്തമാക്കുക, ഒരു സ്റ്റാൻഡേർഡ് റിപ്പോർട്ടിംഗ് ചട്ടക്കൂട് സൃഷ്ടിക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ പുതിയ നീക്കത്തിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

ഇന്ത്യയുടെ ക്രിപ്‌റ്റോ ആവാസവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് ഇതൊരു സുപ്രധാന നാഴികക്കല്ലാണെന്ന് മുദ്രെക്‌സിന്റെ സിഇഒ എഡുൽ പട്ടേൽ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ഒഇസിഡിയുടെ കാർഫ് (CARF) മാനദണ്ഡങ്ങളുമായി ഇന്ത്യ ഒത്തുപോകുന്നത് ക്രിപ്‌റ്റോ-ആസ്തികളെ ഒരു ഘടനാപരമായ സാമ്പത്തിക റിപ്പോർട്ടിംഗ് ചട്ടക്കൂടിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുമെന്നും, ഇത് നിക്ഷേപകരെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം സന്തുലിത നിയന്ത്രണങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാൻ നയരൂപകർത്താക്കളെ സഹായിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.