ഒരു വിവാഹബന്ധം തുടരാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥയിലെത്തുമ്പോൾ, ചോദ്യം “ആരാണ് തെറ്റുകാരൻ?” എന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങേണ്ടതില്ല. ചിലപ്പോൾ കൂടുതൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം “ഇനി ഇരുവർക്കും ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നഷ്ടത്തോടെ എങ്ങനെ മുന്നോട്ട് പോകാം?” എന്നതാണ്.

അവിടെയാണ് Mutual Consent Divorce ഒരു പ്രായോഗിക പരിഹാരമായി മാറുന്നത്.

ഒന്നാമതായി — സമയം.
Contested divorce വർഷങ്ങളോളം നീളാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഓരോ hearing-ഉം, evidence-ഉം, cross-examination-ഉം, appeal-ഉം ജീവിതത്തെ വീണ്ടും വീണ്ടും പഴയ സംഘർഷത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകും. ഇരുകക്ഷികളും യഥാർത്ഥത്തിൽ വേർപിരിയാൻ തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതേ പോരാട്ടം നീട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നതിന് പലപ്പോഴും പ്രായോഗികമായ അർത്ഥമില്ല.

രണ്ടാമതായി — സാമ്പത്തികവും മാനസികവുമായ ചെലവ്.
വിവാഹമോചനക്കേസ് കോടതിയിലെ ഒരു കേസ് മാത്രമല്ല; അത് രണ്ടു വ്യക്തികളുടെ ജീവിതത്തെ ബാധിക്കുന്ന ഒരു നീണ്ട പ്രക്രിയയാണ്. വർഷങ്ങളോളം litigation തുടരുന്നത് സാമ്പത്തിക ബാധ്യതയ്ക്കൊപ്പം വലിയ മാനസിക സമ്മർദ്ദവും സൃഷ്ടിക്കും.

മൂന്നാമതായി — കുട്ടികളുടെ ഭാവി.
കുട്ടികളുള്ള ദമ്പതികൾക്ക് Mutual Divorce-ന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഗുണങ്ങളിലൊന്ന്, കുട്ടിയെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് custody, visitation, maintenance, വിദ്യാഭ്യാസച്ചെലവ് തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ മുൻകൂട്ടി ധാരണയിലെത്താൻ കഴിയുന്നതാണ്. മാതാപിതാക്കളുടെ വിവാഹബന്ധം അവസാനിച്ചാലും കുട്ടിക്ക് മാതാപിതാക്കൾ രണ്ടുപേരും ആവശ്യമാണ്.

നാലാമതായി — സ്വകാര്യത.
ഒരു contested matrimonial case-ൽ ദാമ്പത്യജീവിതത്തിലെ പല സ്വകാര്യ വിഷയങ്ങളും pleadings-ലും evidence-ലും cross-examination-ലും വരാം. Mutual settlement വഴി ഇത്തരം സംഘർഷങ്ങളും വ്യക്തിപരമായ വിവരങ്ങളുടെ litigation exposure-ഉം കുറയ്ക്കാൻ സാധിക്കും.

അഞ്ചാമതായി — ഭാവിയിലേക്ക് പോകാനുള്ള അവസരം.
വിവാഹബന്ധം അവസാനിച്ചതിന് ശേഷവും പരസ്പരം ശത്രുക്കളായി തുടരേണ്ടതില്ല. പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടികൾ, സ്വത്ത്, സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകൾ തുടങ്ങിയവയിൽ ഭാവിയിലും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു negotiated settlement കൂടുതൽ പ്രായോഗികമാണ്.

എന്നാൽ ഒരു അഭിഭാഷകയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം ഇതാണ്:

> Mutual Divorce എന്നത് ഒരു കക്ഷിയെ മറ്റൊരു കക്ഷി വഴങ്ങിപ്പിക്കുന്നതല്ല; ഇരുകക്ഷികളും സ്വതന്ത്രമായി, കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കി, നീതിയുക്തമായ വ്യവസ്ഥകളിൽ എത്തിച്ചേരുന്ന ഒരു settlement ആയിരിക്കണം.

Maintenance, alimony, കുട്ടികളുടെ custody, gold, property, liabilities, pending cases എന്നിവയെല്ലാം വ്യക്തമായി പരിഹരിച്ചശേഷം മാത്രമേ ഒരു അഭിഭാഷകൻ settlement-നെ സുരക്ഷിതമെന്ന് വിലയിരുത്താവൂ.

വിവാഹബന്ധം സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയാത്തപ്പോൾ പോലും, വ്യക്തികളുടെ ഭാവിയെ സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയും.

അതുകൊണ്ടാണ് Mutual Divorce പല സാഹചര്യങ്ങളിലും “വിവാഹത്തിന്റെ പരാജയം” എന്നതിലുപരി, ഒരു തർക്കത്തെ മാന്യമായി അവസാനിപ്പിച്ച് ജീവിതത്തെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാനുള്ള പ്രായോഗികമായ നിയമപരമായ മാർഗം ആകുന്നത്.

അഡ്വ. വിമല ബിനു
(കേരളഹൈക്കോടതി അഭിഭാഷക)

വെബ്സൈറ്റ് ;  https://vimalabinuassociates.in