ന്യൂഡൽഹി: ട്രെയിനുകളിലെ അമിത തിരക്ക് നിയന്ത്രിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ അടിയന്തിരവും ഫലപ്രദവുമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണമെന്ന് സുപ്രീം കോടതി. ട്രെയിനുകളിൽ ആളുകൾ കുത്തിനിറഞ്ഞ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത് പലപ്പോഴും ഓടുന്ന വണ്ടിയിൽ നിന്ന് വീണ് ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുന്നതുപോലുള്ള ദാരുണമായ അപകടങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നുണ്ടെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. അതേസമയം, റെയിൽവേ മാന്വലുകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന 'സെക്കൻഡ് ക്ലാസ് യാത്രികൻ' (Second Class Passenger) എന്ന പ്രയോഗം നിർത്തലാക്കണമെന്നും കോടതി നിർദ്ദേശിച്ചു. ക്ലാസ് വേർതിരിവുകൾ കോച്ചുകൾക്ക് മാത്രമായിരിക്കണമെന്നും വ്യക്തികൾക്ക് കൽപ്പിക്കരുതെന്നും, ഇത് ഭരണഘടനാ ധാർമ്മികതയ്ക്ക് വിരുദ്ധമാണെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

2015-ൽ ഓടുന്ന ട്രെയിനിൽ നിന്ന് വീണ് മരിച്ച വ്യക്തിയുടെ ഭാര്യ സമർപ്പിച്ച അപ്പീൽ അനുവദിച്ചുകൊണ്ട് ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് കരോൾ, ജസ്റ്റിസ് നൊങ്മൈകാപം കോടീശ്വർ സിംഗ് എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് സുപ്രധാന നിരീക്ഷണം നടത്തിയത്. അപകടത്തിൽപ്പെട്ടയാളുടെ പക്കൽ നിന്ന് ടിക്കറ്റ് കണ്ടെത്താനായില്ല എന്ന ഒറ്റക്കാരണത്താൽ റെയിൽവേ നിയമപ്രകാരമുള്ള അർഹമായ നഷ്ടപരിഹാരം നിഷേധിക്കാനാവില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയ കോടതി, ആശ്രിതർക്ക് 8 ലക്ഷം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം അനുവദിച്ചു.

അമിത തിരക്ക് കാരണം യാത്രക്കാർ ട്രെയിനിൽ നിന്ന് വീണ് മരിക്കുന്നത് രാജ്യത്ത് അപൂർവ്വമായ സംഭവമല്ലെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. റെയിൽവേയുടെ വലിപ്പം വെച്ച് നോക്കുമ്പോൾ ഇത്തരം അപകടങ്ങളുടെ ശതമാനം കുറവായി തോന്നാമെങ്കിലും, ഇരയാകുന്ന കുടുംബങ്ങൾക്ക് ഇത് ജീവിതം തന്നെ തകർക്കുന്ന ദുരന്തങ്ങളാണ്. 2025 ജൂണിൽ മുംബൈ പ്രാദേശിക ട്രെയിനുകളിൽ തിരക്ക് കാരണം വീണ് നാല് പേർ മരിച്ച സംഭവവും മഹാകുംഭ മേളക്കാലത്ത് ന്യൂഡൽഹി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിലുണ്ടായ തിക്കും തിരക്കും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ കൊമേഴ്‌സ്യൽ മാന്വൽ പരിശോധിച്ച കോടതി, സ്റ്റേഷൻ മാസ്റ്റർമാർക്കും ഗാർഡുകൾക്കും ടിക്കറ്റ് പരിശോധകർക്കും തിരക്ക് നിയന്ത്രിക്കാൻ വ്യക്തമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തി. യാത്രികരെ കോച്ചുകളിൽ കൃത്യമായി വിന്യസിക്കാനും തിരക്ക് കൂടുമ്പോൾ അധിക കോച്ചുകൾ ഏർപ്പെടുത്താനും ചട്ടങ്ങളുണ്ട്."മുൻകരുതലുകൾ ചട്ടങ്ങളിൽ വ്യക്തമായി എഴുതിവെച്ചിട്ടുണ്ട്, എന്നാൽ അത് നടപ്പിലാക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ വലിയ വീഴ്ചയാണ് സംഭവിക്കുന്നത്." - സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഇത്തരം സുരക്ഷാ മുൻകരുതലുകൾ കൃത്യമായി നടപ്പിലാക്കാൻ കൂടുതൽ ജീവനക്കാർ ആവശ്യമാണെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. കൂടാതെ, റെയിൽവേ നവീകരണത്തിന്റെ ഈ ഘട്ടത്തിൽ കൂടുതൽ യുവാക്കൾക്ക് തൊഴിൽ നൽകാൻ റെയിൽവേ തയ്യാറാകണം. ഇത് യുവാക്കൾക്ക് സ്ഥിരമായ ഉപജീവനമാർഗ്ഗം നൽകുന്നതോടൊപ്പം പൗരന്മാരുടെ ജീവൻ സംരക്ഷിക്കാനും സഹായിക്കുമെന്ന് കോടതി അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. അതേസമയം, യാത്രക്കാർക്കും സ്വന്തം സുരക്ഷയിൽ തുല്യ ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടെന്നും റെയിൽവേയെ മാത്രം കുറ്റം പറയുന്നതിൽ അർത്ഥമില്ലെന്നും ജഡ്ജിമാർ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.

യാത്രക്കാരെ 'സെക്കൻഡ് ക്ലാസ് പാസഞ്ചർ' എന്ന് വിളിക്കുന്നതിനെ കോടതി ശക്തമായി വിമർശിച്ചു. ഇത് യാത്രാച്ചെലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് വാദിക്കാമെങ്കിലും, ഇന്ത്യയിലെ ജാതി-വർഗ്ഗ വിഭജനത്തിന്റെ ചരിത്രം കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യരെ ഇങ്ങനെ തരംതിരിക്കുന്നത് ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ അന്തസ്സിന് നിരക്കാത്തതാണെന്ന് ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചു.

ടിക്കറ്റ് നഷ്ടപ്പെട്ടാലും യാത്രക്കാരൻ നിയമപരമായി യാത്ര ചെയ്ത ആളാണെന്ന ഭാര്യയുടെ സത്യവാങ്മൂലം വിശ്വാസയോഗ്യമാണെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. അപകടത്തിൽ ബാഗ് നഷ്ടപ്പെട്ടതിനാലാണ് ടിക്കറ്റ് കിട്ടാത്തത്. റെയിൽവേ ക്ലെയിംസ് ട്രിബ്യൂണലിന്റെയും മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതിയുടെയും മുൻ ഉത്തരവുകൾ റദ്ദാക്കിയ സുപ്രീം കോടതി, നാല് ആഴ്ചയ്ക്കകം 8 ലക്ഷം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ ഉത്തരവിട്ടു. വീഴ്ച വരുത്തിയാൽ 8 ശതമാനം പലിശ സഹിതം തുക നൽകേണ്ടി വരും.