പട്ടികജാതി (SC), പട്ടികവർഗ (ST) വിഭാഗങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ‘ഹരിജൻ’, ‘ഗിരിജൻ’ എന്നീ പദങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഹരിയാന സർക്കാർ ഔദ്യോഗികമായി നിരോധിച്ചു. സംസ്ഥാനത്തെ എല്ലാ സർക്കാർ വകുപ്പുകൾക്കും പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും ഇത് സംബന്ധിച്ച കർശന നിർദ്ദേശം നൽകിക്കൊണ്ട് ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ ഓഫീസ് ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. ഔദ്യോഗികമായ ഒരു കത്തിടപാടുകളിലും ഇത്തരം പദങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കരുതെന്ന് ഉത്തരവിൽ പ്രത്യേകം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയിലോ കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളിലോ ഈ പദങ്ങൾ പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വിഭാഗങ്ങളെ വിശേഷിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നില്ലെന്ന് സർക്കാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. മുൻപ് നൽകിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ചില വകുപ്പുകൾ കൃത്യമായി പാലിക്കുന്നില്ലെന്ന് ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്നാണ് ഇപ്പോൾ പുനഃപരിശോധന നടത്തി കർശനമായ വിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിയത്. ഭരണഘടനാപരമായ പദങ്ങൾ മാത്രമേ ഔദ്യോഗിക രേഖകളിൽ ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്ന് സർക്കാർ ആവർത്തിച്ചു.

ചരിത്രപരമായി നോക്കിയാൽ, മഹാത്മാഗാന്ധിയാണ് ‘ദൈവത്തിന്റെ മക്കൾ’ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ‘ഹരിജൻ’ എന്ന പദം പ്രചരിപ്പിച്ചത്. എന്നാൽ, ഡോ. ബി.ആർ. അംബേദ്കർ ഈ പ്രയോഗത്തെ ശക്തമായി എതിർത്തിരുന്നു. ‘ദളിത്’ എന്ന പദമാണ് സാമൂഹികമായ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ കൂടുതൽ കൃത്യമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നത് എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്. ഈ ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലം കൂടി പരിഗണിച്ചാണ് ഔദ്യോഗിക തലത്തിൽ ഇത്തരം പദപ്രയോഗങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചത്.

സംസ്ഥാനത്തെ അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് സെക്രട്ടറിമാർ, വകുപ്പ് മേധാവികൾ, സർവകലാശാല രജിസ്ട്രാർമാർ, ഡിവിഷണൽ കമ്മീഷണർമാർ എന്നിവർക്ക് അയച്ച കത്തിൽ, കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും പാലിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഭാവിയിൽ ഇത്തരം പദങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഗുരുതരമായ ചട്ടലംഘനമായി കണക്കാക്കും. സാമൂഹിക നീതി ഉറപ്പാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ് സർക്കാരിന്റെ ഈ സുപ്രധാന നീക്കം.