ഭഗവാൻ ഹനുമാൻ ശക്തിയുടെയും ഭക്തിയുടെയും ധൈര്യത്തിന്റെയും പ്രതീകമായാണ് ഹിന്ദു വിശ്വാസത്തിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നത്. ശ്രീരാമനോടുള്ള അചഞ്ചല ഭക്തി കൊണ്ടാണ് ഹനുമാൻ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഭക്തരുടെ ഹൃദയത്തിൽ പ്രത്യേക സ്ഥാനം നേടിയത്. ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ആയിരക്കണക്കിന് ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട്. ഓരോ ക്ഷേത്രത്തിനും അതിന്റേതായ ഐതിഹ്യങ്ങളും വിശ്വാസങ്ങളും പ്രത്യേകതകളും ഉണ്ട്.

ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ പ്രത്യേകത

ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ചൊവ്വാഴ്ചയും ശനിയാഴ്ചയും ഭക്തരുടെ തിരക്ക് കൂടുതലായിരിക്കും. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തി പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ ജീവിതത്തിലെ പ്രതിസന്ധികൾ അകന്നുപോകുമെന്നും ആത്മവിശ്വാസവും മനോബലവും വർധിക്കുമെന്നും വിശ്വാസമുണ്ട്.

പ്രശസ്ത ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങൾ
Namakkal Anjaneyar Temple

തമിഴ്നാട്ടിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇത്. ഏകദേശം 18 അടി ഉയരമുള്ള ഹനുമാൻ വിഗ്രഹമാണ് പ്രധാന ആകർഷണം.

Jakhu Temple

ഷിംലയിലെ ജാഖു മലമുകളിലുള്ള ഈ ക്ഷേത്രം ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന ഹനുമാൻ തീർഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഭീമാകാരമായ ഹനുമാൻ പ്രതിമ ഏറെ ശ്രദ്ധേയമാണ്.

Salasar Balaji Temple

രാജസ്ഥാനിലെ അതിപ്രശസ്തമായ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രമാണിത്. രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ലക്ഷക്കണക്കിന് ഭക്തരാണ് ഇവിടെ എത്തുന്നത്.

കേരളത്തിലെ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങൾ

കേരളത്തിലും ഹനുമാനെ ആരാധിക്കുന്ന നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട്. ചില ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ശനിയാഴ്ചകളിലും ഹനുമാൻ ജയന്തി ദിനത്തിലും പ്രത്യേക പൂജകളും വഴിപാടുകളും നടക്കാറുണ്ട്.

ഹനുമാൻ ആരാധനയുടെ വിശ്വാസങ്ങൾ

വിശ്വാസപ്രകാരം ഹനുമാൻ ആരാധന മനോധൈര്യം വർധിപ്പിക്കാനും ഭയവും മാനസിക സമ്മർദവും കുറയ്ക്കാനും സഹായിക്കുമെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. ചില ജ്യോതിഷ പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ ശനിദോഷവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രാർത്ഥനകളിലും ഹനുമാൻ ആരാധനയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. ഇവ മതപരമായ വിശ്വാസങ്ങളാണെന്നും ശാസ്ത്രീയമായി സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ട അവകാശവാദങ്ങളല്ലെന്നും ശ്രദ്ധിക്കണം.

ക്ഷേത്ര സന്ദർശന ശീലങ്ങൾ
ചൊവ്വ, ശനി ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുക.
ക്ഷേത്രാചാരങ്ങൾ പാലിക്കുക.
ഹനുമാൻ സ്തോത്രങ്ങളും ഭജനകളും ചൊല്ലി പ്രാർത്ഥിക്കുക.
ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം വഴിപാടുകൾ സമർപ്പിക്കുക.