എവിടെയെങ്കിലും യാത്ര പുറപ്പെടുമ്പോഴും പ്രഭാതത്തിൽ ആദ്യം കാണുന്ന കാഴ്ചകൾ ജീവിതത്തിൽ ശുഭാശുഭ ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുമെന്ന വിശ്വാസം കേരളത്തിൽ പണ്ടുമുതലേ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. ജനവിശ്വാസങ്ങളുടെയും ശകുനശാസ്ത്രത്തിന്റെയും ഭാഗമായി ചില വസ്തുക്കളെയും ജീവികളെയും മംഗളസൂചനകളായി കണക്കാക്കാറുണ്ട്. നാളികേരം, പാൽ, പൂക്കൾ, വെളുത്ത പശു, ചുവന്ന വസ്ത്രം ധരിച്ച സ്ത്രീ എന്നിവയെപ്പോലെ തന്നെ മയിലിനെ കാണുന്നതും ശുഭകരമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രത്യേകിച്ച് യാത്ര പുറപ്പെടുന്ന വ്യക്തിയുടെ വലതുവശത്താണ് മയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതെങ്കിൽ അത് കൂടുതൽ ഐശ്വര്യത്തിന്റെയും വിജയത്തിന്റെയും സൂചനയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

കേരളത്തിൽ സാധാരണയായി കണ്ടുവരുന്ന മറ്റൊരു ശ്രദ്ധേയ പക്ഷിയാണ് ചെമ്പോത്ത്, ഉപ്പൻ എന്ന പേരിലും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലുമായി വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്ന ഈ പക്ഷി കുയിൽ വർഗവുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ളതാണ്. തുടർച്ചയായി "ഉപ്... ഉപ്..." എന്ന ശബ്ദം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതിനാലാണ് ഇതിന് 'ഉപ്പൻ' എന്ന പേര് ലഭിച്ചതെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. ശബ്ദത്തിന്റെ പ്രത്യേകത കൊണ്ടുതന്നെ ഇവയെ എളുപ്പത്തിൽ തിരിച്ചറിയാനാകും. സാധാരണയായി ഒറ്റയ്ക്കാണ് ഇവ ഇരതേടുന്നത്. എന്നാൽ പ്രജനനകാലത്ത് ഇണയോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നതും കാണാം.

കാക്കകളോട് വളരെ സാദൃശ്യമുള്ള ചെമ്പോത്ത് അഥവാ ഉപ്പൻ കേരളത്തിൽ സാധാരണ കാണുന്ന പക്ഷിയാണ്. ചെമ്പോത്ത് അഥവാ ഉപ്പൻ ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലും അതിനടുത്ത പ്രദേശത്തും പ്രധാനമായും കണ്ടുവരുന്നു. ഇവ കുയിലിന്റെ അടുത്ത ബന്ധുക്കളാണ്. ഉപ്-ഉപ് എന്നിങ്ങനെയുള്ള ശബ്ദം തുടർച്ചയായി ചിലക്കുന്നതുവഴി ഇതിനെ പെട്ടെന്ന് തിരി ച്ചറിയാൻ കഴിയും. ശബ്ദത്തിന്റെ പ്രത്യേകത കൊണ്ട്  ആണ് ഉപ്പനെന്ന് പേരും വന്നത്. ചെമ്പോത്തുകൾ ഒറ്റക്കാണ് ഇരതേടുക. പ്രത്യുൽപാദന കാലമാണെങ്കിൽ ചിലപ്പോൾ ഇണയും കൂടെയുണ്ടാകും.

രാമപുരത്ത് വാര്യർ എഴുതിയ കുചേലവൃത്തം വഞ്ചിപ്പാട്ടിൽ ചാരെ വലത്തോട്ട് ഒഴിഞ്ഞ ചകോരാദി പക്ഷിയെ വർണിക്കുന്നുണ്ട്. കൃഷ്ണനെ കാണാൻ പുറപ്പെടുന്ന കുചേലൻ ചകോരത്തിനെ അഥവാ ചെമ്പോത്തിനെ കണികണ്ടാണ് പോകുന്നത് എന്ന് വർണിക്കുന്നത് തന്നെ പോകുന്ന കാര്യം സഫലമാകും എന്നതിന്റെ സൂചനയാണ്. ഇടതുവശത്ത് ആണ് കാണുന്നതെങ്കിൽ അശുഭമായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.

ചെമ്പോത്ത് നീലക്കൊടുവേലിയുടെ കമ്പ് അതിന്റെ കൂട്ടിൽ കൊണ്ടുവന്നു വയ്ക്കുന്നു. ആ കൂട് എടുത്ത് വെള്ളത്തിൽ ഇട്ടാൽ മറ്റെല്ലാ കമ്പുകളും ഒഴുക്കിന് അനുകൂലമായി സഞ്ചരി ക്കുമ്പോൾ ഈ മരക്കമ്പ് മാത്രം ഒഴുക്കിനെതിരായി നീങ്ങുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. അതെടുത്ത് ചെമ്പിൽ സ്പർശിച്ചാൽ ചെമ്പ് സ്വർണം ആകും എന്നും പഴയകാലത്ത് ആളുകൾ വിശ്വസിച്ചിരുന്നു.