കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത ചികിത്സാ രീതികളിൽ പ്രധാന സ്ഥാനമുള്ള ഒരു ഔഷധസസ്യമാണ് വയമ്പ്. നവജാത ശിശുക്കൾക്ക് നൽകുന്ന പതിവുകൾ മുതൽ വിവിധ രോഗങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഔഷധഗുണങ്ങൾ വരെ, വയമ്പ് നമ്മുടെ നാട്ടുജീവിതത്തിൽ ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്. എളുപ്പത്തിൽ വളർത്താനാകുന്ന ഈ സസ്യം ആരോഗ്യഗുണങ്ങളാലും കൃഷി സാധ്യതകളാലും ശ്രദ്ധേയമാണ്.

വെള്ളക്കെട്ടുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലും തടാക കരകളിലും കുളങ്ങളുടെ ഓരങ്ങളിലും സമൃദ്ധിയായി വളരുന്ന വയമ്പ്, ചട്ടികളിലും മണ്ണിൽ നേരിട്ടും പ്രയാസമില്ലാതെ വളർത്താം. അനുയോജ്യമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ വയമ്പ് നട്ടുവളർത്തിയാൽ ഇവയെ വംശനാശത്തിൽ നിന്നും രക്ഷിക്കുന്നതോടൊപ്പം ഔഷധ വീര്യമുള്ള കിഴങ്ങുകളുടെ ഉൽപാദനം വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യാം.

വയമ്പിൻറെ കിഴങ്ങ് രണ്ട് സെൻറിമീറ്റർ നീളത്തിൽ കുറുകെ മുറിച്ചെടുത്ത്, ഇൗർപ്പമുള്ള മണലിൽ പാകിയാൽ രണ്ട് ആഴ്ചക്കകം പല മുളകൾ പൊട്ടിവരും. ചെറിയ പ്ലാസ്റ്റിക് ഉറകളിൽ ഇവ പറിച്ചുനട്ട് മുളകൾക്ക് പത്തു സെൻറിമീറ്റർ ഉയരം വെക്കുമ്പോൾ ചട്ടികളിലോ തടങ്ങളിലോ നട്ടുപിടിപ്പിക്കാം. ഒാരോ കഷണത്തിൽ നിന്നും പല മുളകൾ പൊട്ടിവരും. ഇവ ഒാരോന്നും കിഴങ്ങിൽനിന്നു നീക്കം ചെയ്ത് ഇൗർപ്പമുള്ള മണലിൽ നട്ടു വലുതാകുമ്പോൾ നേരിട്ടു പറിച്ചു നടാം. കൂടുതൽ തൈകൾ തയാറാക്കുന്നതിന് ഇൗ രീതി നല്ലതാണ്.

നാട്ടുമരുന്നായ വയമ്പ് മനുഷ്യർക്കും വളർത്തുമൃഗങ്ങൾക്കും ഒരു തരത്തിലും ഹാനികരമല്ല. അതുകൊണ്ട് ഇതു വിവിധ കീടങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിന് ഉപയോഗിക്കുന്നെങ്കിൽ തെറ്റില്ല. ഭക്ഷ്യധാന്യങ്ങൾക്കും പയറുവർഗങ്ങൾക്കും കേടുവരുത്തുന്ന വണ്ടുകളെയും മറ്റും നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനും വയമ്പിൻ കിഴങ്ങുകൾക്കു ശക്തിയുണ്ട്. പച്ച വയമ്പ് അരച്ചതു വെളിച്ചെണ്ണയിൽ ചാലിച്ച് ഉപയോഗിച്ചാൽ പേനുകളെ നിയന്ത്രിക്കാമെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. 

പയറിനങ്ങൾ, വെണ്ട എന്നിവയുടെ വിത്തുകൾ സംഭരിച്ചു വെക്കുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന കീടബാധ കുറക്കുന്നതിനു നൂറുഗ്രാം വിത്തിൽ മൂന്നുഗ്രാം ഉണക്കിപ്പൊടിച്ച വയമ്പു കലർത്തിയശേഷം വിത്ത് പ്ലാസ്റ്റിക് ഉറകളിൽ സീൽചെയ്തുവച്ചിരുന്നാൽ മതി. ഇതിനു പകരം വയമ്പുപൊടി വെളിച്ചെണ്ണയിൽ കലർത്തിയതിനുശേഷം വിത്തിൻറെ പുറത്ത് ഒരു നേരിയ പാടയായി പുരട്ടിക്കൊടുത്താലും മതി. മൂടിയുള്ള പ്ലാസ്റ്റിക് ഭരണികളിൽ വിത്തും വയമ്പും കലർന്ന വെളിച്ചെണ്ണയും എടുത്തു നന്നായി കുലുക്കിയാൽ വിത്തിൻെറ പുറമേ എണ്ണ എളുപ്പത്തിൽ പുരട്ടിയെടുക്കാം.

കമ്പിളിവസ്ത്രങ്ങൾ കേടുവരുത്തുന്ന പുഴുക്കളിൽനിന്നു സംരക്ഷണം ലഭിക്കുന്നതിന് ഇവക്കിടയിൽ ഉണങ്ങിയ വയമ്പിെൻറ കഷണങ്ങൾ ചേർത്തുവച്ചിരുന്നാൽ മതിയാവും. സിൽക്ക് സാരികളിൽ ഉറുമ്പിൻറെയും മറ്റു ചില പ്രാണികളുടെയും ഉപദ്രവമുണ്ടാകാതിരിക്കുന്നതിനും ഇവ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. കാർപ്പെറ്റുകൾക്കു കേടു വരുത്തുന്ന വണ്ടുകളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനു വയമ്പിെൻറ നേർത്തപൊടി തൂവിയാൽ മതിയാവും.ഷധ സസ്യമായ വയമ്പ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ അപൂർവമായെങ്കിലും ചില വീടുകളിൽ വയമ്പ് കൃഷി ചെയ്യുന്നുണ്ട്.

മണ്ണിനടിയിൽ വളരുന്ന കാണ്ഡവും പരന്നു ഒരു മീറ്ററോളം ഉയരത്തിൽ വളരുന്ന ഇലകളുമാണു വയമ്പിനുള്ളത്. ഗ്ലാഡിയോസ് ചെടികളുമായി രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. ബാലാരിഷ്ടതകൾക്കുള്ള ഒൗഷധങ്ങളിൽ പ്രധാന ഘടകം വയമ്പാണ്. ശീതളപാനീയങ്ങൾക്കു രുചിയും മണവും ഒൗഷധമൂല്യവും നൽകാനും വയമ്പ് ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.

പാമ്പുകളെ പിൻതിരിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള കഴിവ് വയമ്പിൻറെ കിഴങ്ങുകൾക്കുണ്ടെന്നു ചില ഗോത്ര വർഗക്കാർക്കിടയിൽ വിശ്വാസമുണ്ട്. വയമ്പിൻറെ പച്ചക്കിഴങ്ങ് ചവച്ചുതിന്നതിനു േശഷമേ ഇവർ പാമ്പു പിടിത്തത്തിലേർപ്പെടൂ. പ്രാണികൾക്കെതിരെ സാധാരണ കീടനാശിനികളെപോലെ നേരിട്ടു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ചില ഘടകങ്ങളും വയമ്പിൻറെ കിഴങ്ങുകളിലുണ്ട്. എഫിഡുകൾ, വണ്ടുകൾ, ഇൗച്ചകൾ തുടങ്ങി നിരവധി കീടങ്ങൾക്കെതിരെ വയമ്പ് ഫലപ്രദമാണ്.